W Niemczech, w przeciwieństwie do niektórych krajów, nie każdy ma obowiązek składania rocznego zeznania podatkowego (Steuererklärung). Dla wielu osób rozliczenie z niemieckim urzędem skarbowym (Finanzamt) jest dobrowolne i może przynieść zwrot nadpłaconego podatku. Istnieją jednak sytuacje, w których złożenie zeznania podatkowego jest obowiązkowe. Kto zatem musi rozliczyć się z Finanzamtem?
Kto musi złożyć zeznanie podatkowe w Niemczech? – Obowiązkowe rozliczenie (Pflichtveranlagung)
Obowiązek złożenia zeznania podatkowego w Niemczech dotyczy przede wszystkim:
- Osób prowadzących działalność gospodarczą (Gewerbebetrieb), rolniczą lub leśną, a także freelancerów (Freiberufler): Niezależnie od wysokości dochodów, osoby te muszą złożyć zeznanie podatkowe. Dotyczy to również osób prowadzących działalność na małą skalę (Kleinunternehmer), chyba że korzystają ze specjalnych uproszczeń.
- Osób, które otrzymały wezwanie z urzędu skarbowego (Finanzamt): Jeśli urząd skarbowy wezwie Cię do złożenia zeznania, musisz to zrobić, nawet jeśli nie spełniasz innych kryteriów.
- Osób, które uzyskały dochody nieopodatkowane podatkiem u źródła (np. dochody z najmu, zyski kapitałowe) przekraczające 410 euro rocznie: Jeśli oprócz dochodów z pracy, od których pracodawca odprowadza podatek (Lohnsteuer), uzyskałeś/aś inne dochody (np. z wynajmu mieszkania, z inwestycji) i ich suma przekroczyła 410 euro w ciągu roku, musisz złożyć zeznanie.
- Osób, które pobierały świadczenia zastępujące wynagrodzenie (Lohnersatzleistungen) przekraczające 410 euro rocznie: Dotyczy to takich świadczeń jak:
- Zasiłek dla bezrobotnych (Arbeitslosengeld I)
- Zasiłek chorobowy (Krankengeld)
- Zasiłek macierzyński (Mutterschaftsgeld)
- Zasiłek rodzicielski (Elterngeld)
- Dodatek z tytułu pracy krótkoterminowej (Kurzarbeitergeld)
- Małżonków rozliczających się wspólnie, z których jedno ma klasę podatkową V lub VI, lub gdy wybrano metodę rozliczenia z czynnikiem (Faktorverfahren) z klasą podatkową IV: W takich sytuacjach system podatkowy nie jest w stanie prawidłowo obliczyć podatku w ciągu roku i konieczne jest złożenie zeznania.
- Osób, które mają kilka źródeł dochodu opodatkowanych podatkiem u źródła, np. pracują u kilku pracodawców jednocześnie: Jeśli w ciągu roku pracowałeś/aś u więcej niż jednego pracodawcy (nie na Minijob) i od każdego z tych dochodów był odprowadzany podatek, musisz złożyć zeznanie.
- Osób rozwiedzionych lub owdowiałych, które w tym samym roku podatkowym ponownie zawarły związek małżeński
- Osób, które otrzymały odprawę (Abfindung) opodatkowaną według korzystniejszej stawki (tzw. Fünftelregelung).
- Rezydenci podatkowi, uzyskujący dochody zagraniczne.
- Osoby z dużą ilością odliczeń powyżej pewnego poziomu
Kiedy warto złożyć zeznanie podatkowe w Niemczech, mimo braku obowiązku? (Antragsveranlagung)
W wielu przypadkach złożenie zeznania podatkowego w Niemczech, nawet jeśli nie jest obowiązkowe, może być bardzo opłacalne. Warto to zrobić, gdy:
- Miałeś/aś wysokie koszty uzyskania przychodu (Werbungskosten): Np. koszty dojazdów do pracy, zakupu sprzętu i materiałów do pracy, szkoleń, podróży służbowych.
- Ponieśliście wydatki nadzwyczajne (außergewöhnliche Belastungen): Np. koszty leczenia, opieki nad osobą niepełnosprawną, remontu po powodzi.
- Płaciliście składki na prywatne ubezpieczenia emerytalne (np. Riester-Rente, Rürup-Rente).
- Macie dzieci i ponosiliście koszty opieki nad nimi.
- W ciągu roku zmieniłeś/aś klasę podatkową.
- Pracowałeś/aś tylko przez część roku.
- Małżonkowie, z których jedno nie pracowało lub mało zarabiało, a drugie pracowało.
W tych sytuacjach istnieje duża szansa na uzyskanie zwrotu nadpłaconego podatku.
Termin złożenia zeznania podatkowego w Niemczech
- Zeznanie obowiązkowe: Termin mija 31 lipca roku następującego po roku podatkowym (np. za rok 2024 do 31 lipca 2025). Jeśli korzystasz z pomocy doradcy podatkowego (Steuerberater), termin ten jest automatycznie przedłużany.
- Zeznanie dobrowolne: Można je złożyć do 4 lat wstecz (np. zeznanie za rok 2024 można złożyć do końca 2028 roku).
Podsumowanie
Obowiązek złożenia zeznania podatkowego w Niemczech zależy od wielu czynników. W razie wątpliwości warto skonsultować się z doradcą podatkowym (Steuerberater) lub skorzystać z oprogramowania do rozliczeń podatkowych. Często jednak nawet brak obowiązku nie oznacza, że nie warto złożyć zeznania – może się to okazać finansowo korzystne!